کد خبر: ۲۱۵۷۷
تاریخ انتشار: ۲۷ فروردين ۱۳۹۷ - ۱۹:۰۴
printنسخه چاپی
sendارسال به دوستان
"عصر مالی" بررسی کرد
با افزایش مجدد نرخ ارز در بازار سیاه و عدم توجه مردم و سرمایه گذاران و دلالان به تهدیدات دولت و بانک مرکزی، بار دیگر شاهد استقبال گرم و رونق مجدد بازار ارز و طلا هستیم. بطوریکه قیمت هر قطعه سکه طلا از مرز یک میلیون و 821 هزار تومان عبور کرد و همچنان در حال افزایش است. قیمت ارزهای خارجی نیز در بازار سیاه با شیب تندی در حال افزایش است و در حال نزدیک شدن به قبل از واقعه سیاه 21 فروردین است.


با افزایش مجدد نرخ ارز در بازار سیاه و عدم توجه مردم و سرمایه گذاران و دلالان به تهدیدات دولت و بانک مرکزی، بار دیگر شاهد استقبال گرم و رونق مجدد بازار ارز و طلا هستیم. بطوریکه قیمت هر قطعه سکه طلا از مرز یک میلیون و 821 هزار تومان عبور کرد و همچنان در حال افزایش است. قیمت ارزهای خارجی نیز در بازار سیاه با شیب تندی در حال افزایش است و در حال نزدیک شدن به قبل از واقعه سیاه 21 فروردین است. واقعه ای که در آن یک شبه خرید و فروش ارزها در خارج از شبکه بانکی ممنوع و متوقف شده و دارندگان بیش از ده هزار یورو، قاچاقچی شناخته شدند. این در حالیست که بورس تهران همچنان بیمار است و هر روز شاهد از دست رفتن ارزش سهام شرکتها بالاخص سهام شرکتهای دلاری( صادرات محور و ارزآور) هستیم. چرا که بر خلاف هفته قبل که این شرکتها قادر به فروش و نقد کردن منابع ارزی ( دلاری) خویش به قیمت 6000 تومانی بودند، اینک باید دنبال مشتری( یا وارد کننده) به قیمت 4200 تومانی بگردند و معاملات خویش را نیز در سامانه نیما ضبط و ثبت نمایند.

و اما واکنش بانک ملی و کارگشایی نسبت به دلار 4200 تومانی، بی تفاوتی و دهن کجی بوده است چرا دولت برای عرضه و فروش سکه های طلا در بانگ کارگشایی، از دلار 5600 تومانی برای محاسبه و تعیین قیمت سکه طلا استفاده می کند. در بازار طلا و بین سکه فروشان نیز همچو وضعیتی حاکم است یعنی مبنای کار حداقل برای تعیین قیمت و فروش سکه ها ، با دلار 5600 تومانی صورت می گیرد نه دلار 4200 تومانی! لذا امید است بزودی نیروی انتظامی مانع از گرانفروشی سکه طلا توسط سکه فروشان مجاز و غیر مجاز، و همچنین بانک کارگشایی و ملی و ... به قیمت دلار 5600 تومانی شود!.

و اما شاخص کل بورس تهران در بازار امروز تحت تأثیر برتری عرضه ها در نمادهای دلاری( عمدتأ شامل گروههای پتروشیمی،معدنی و فولادی) و حتی غیر دلاری -  با افت نسبی روبرو بود و تن به افت 481 واحدی داد. انتظار می رود طی روزهای آتی شاهد افت بیشتر و سقوط ادامه دار قیمتها و شاخصهای بازار باشیم و رکود مزمن سرتاسر بورس تهران را فرا گیرد. چرا که با دلار 4200 تومانی و در صورت عدم موافقت دولت با افزایش قیمت کالاها و خدمات( ایرانی و خارجی)، بهای تمام شده کالای فروش رفته شرکتها به شدت افزایش، و حاشیه سود این شرکتها با رعایت فروش ها به نرخ دلار 4200 تومانی، به شدت نقصان پیدا خواهد کرد. لذا برندگان این میدان کسانی هستند که بلافاصله و بعد از اعلام نرخ دلار 4200 تومانی، از بازار سهام کوچ کردند و رهسپار بازار سکه طلا و سایر بازارها شدند.

کارنامه امروز بورس تهران: با افت 481 واحدی شاخص کل در بازار امروز،  بیشترین تاثیر منفی را نمادهایی  #فولاد #جم و #شپدیس بر شاخص کل تحمیل کردند.  اهم نمادهای تاثیر گذار در شاخص در بازار امروز عبارت بود از : فولاد 113 واحد منفی / جم 69 واحد منفی / شپدیس ‍51 واحد منفی / کچاد 50 واحد منفی / فخوز 50 واحد منفی/ فارس 47 واحد منفی/ کگل 43 واحد منفی.

کوچ بازیگران بازار ارز و سهام بسوی بازار سکه طلا: این روزها خیابان فردوسی پس از ماه‌ها شلوغی وحضور مردم عادی و غیرعادی در قالب خریدار و وفروشنده ارز، روزی آرام و سوت کور را تجربه می‌کند. گویی بخش عمده این شهروندان عملا فرمان دولت درباره ارز ۴۲۰۰ تومانی را پذیرفته اند، یا دست‌کم تا افتادن آب از آسیاب ها، از خیر حضور در این خیابان و معاملات ارزی گذشته‌اند. در آخرین روزی که چنین رویه‌ای در بازار وجود داشت، متقاضیان ارز مسافرتی می‌توانستند دلار را با قیمت ۴ هزار و ۹۷۰ تومانی از صرافی‌های منتخب تهیه کنند و آن را بالاتر از 6000 در بازار سیاه به فروش رسانند. فاصله بین قیمت‌ها به اندازه‌ای بود که متقاضی حتی با پرداخت هزینه لغو بلیت پرواز و هزینه‌های خروج از کشور، همچنان سود قابل‌ملاحظه‌ای را کسب می‌کرد. جذابیت بهره‌گیری از چنین سودی موجب شده بود که صف‌های طولانی در بازار شکل بگیرد و فضای بازار و انتظارات افراد بیرونی را تحت‌تاثیر قرار دهد. در واقع، مشاهده صف‌های طولانی و روند افزایشی قیمت ارزها موجب می‌شد روزبه‌روز به تقاضای اضافی بازار افزوده شود؛ تقاضای مازاد را می‌توان به تقاضای افرادی تعبیر کرد که نیاز واقعی به تهیه ارز نداشتند، ولی به دلایل مختلفی از جمله بهره‌گیری از اختلاف قیمت‌ها، جوسازی روانی پیرامون قیمت‌ها و انتظارات آینده، وارد بازار می‌شدند.

نقطه نظرات کارشناسان: تحلیل و هشدار دکتر شاکری از وضعیت بازار ارز  این است که گرفتار مارپیچ ارز- تورم شده ایم. به عقیده وی درصورتی‌که دست سوداگران را در بازار ارز باز بگذاریم، باید حتی منتظر نرخ ١٠‌هزار تومانی برای دلار امریکاییان نیز باشیم.

اصلاحات اقتصادی یک امر پیچیده است و باید ابتدا بستر نهادی و مقدمات آن را فراهم کرد و نمی‌شود با چند تغییر کلیدی مثل نرخ ارز و نرخ بهره مشکل آن را حل کرد. یکی از مشکلات اساسی در کشور ما این است که مدیران و مشاوران آنها هیچ هزینه‌ای برای تصمیم‌های توهم‌آمیز خود پرداخت نمی‌کنند. هر تصمیمی خواستند می‌گیرند و وقتی که عواقب آن آشکار می‌شود، شروع به فرافکنی کرده و خود ناقد و ناجی می‌شوند.

وقتی نرخ ارز پرش شدید می‌کند، صادرات مبتنی‌بر منابع طبیعی و کالاهای اولیه به‌طور موقت رشد می‌کنند اما چنان هزینه‌ها در کشور بالا می‌رود که آنها هم دوباره محدود می‌شوند و اقتصاد و جامعه درگیر ده‌ها بلای دیگر نیز می‌شود.

ترکیب واردات را ملاحظه کنید؛ مواد اولیه روغن‌های نباتی و تولید دام و طیور و نهاده‌های تولید، کالاهای واسطه‌ای و سرمایه‌ای. گران‌شدن ارز به‌طور سریع از طریق فشار هزینه‌ها به تورم هزینه تولید بدل می‌شود و تولید‌کننده داخلی را تحت فشار قرار می‌دهد. ترکیب صادرات هم جالب است. اقلام عمده آن مواد معدنی و پتروشیمی و میعانات گازی است که بسیاری از آنها خوراک یارانه‌ای می‌گیرند و ارزشان را هم به بانک مرکزی نمی‌دهند، است بالارفتن نرخ ارز برای آنها که در مراکز تصمیم‌گیری دستان قوی دارند، خیلی سودآور و خوب است. اما با وجودی که نرخ ارز را 800 برابر کرده‌ایم( از دلار 7 تومانی سال 57 به دلار 5600 تومانی سالجاری)، حتی نتوانسته‌ایم جایگاه صادرات فرش، پسته و زعفران را حفظ کنیم؛ ارتقا پیشکش.  لذا با این پرش‌های ارزی، قیمت نسبی کلیدی نیروی انسانی متخصص و مولد شدیدا کاهش می‌یابد، به‌طوری‌که به دنبال این هستند که با هر قیمتی شده بروند در کشور دیگر و حقوق دلاری بگیرند. در تخصیص منابع بحث بر سر قیمت‌های نسبی است. یکی از دلایلی که اقتصاد به این روز نشسته، این است که نیروی انسانی مولد و کیفی بر حسب کالاهای دیگر روزبه‌روز بی‌ارزش می‌شود و این نکته‌ای است که طراحان بازی مستمر با نرخ ارز و شوک درمانی از آن غافل‌اند. علاوه‌بر‌این هر بار که تلاطم این‌چنینی در نرخ ارز رخ می‌دهد، دهک‌هایی از طبقات پایین جامعه از بعضی کالاهای اساسی خوراکی، بهداشتی و آموزشی محروم می‌شوند؛ البته در شرایط امروز اقتصاد ایران نباید بحث‌های رفاهی را یک‌جانبه طرح کرد اما اینکه ما در ازای هیچ و در ازای بهره‌مندی عوامل سوداگر و نامولد، مردم را در تنگنا قرار دهیم، هیچ توجیهی ندارد.

مقام پولی چه کار کرده است که حدود ٩٠ درصد نقدینگی شده است شبه‌پول و سپرده‌های پس‌اندازی؟ یعنی اینکه پول معاملاتی برای بنگاه‌ها و مصرف‌کنندگان حدود ١٠ درصد است. این نشانه پس‌اندازهای صحیح و آماده برای سرمایه‌گذاری نیست، نشانه توزیع بسیار نامطلوب درآمد و کنترل پول از سوی عوامل سوداگر و انحصارگر در اقتصاد است.

متخصصان و کارشناسان اقتصادی هم باید در حوزه مسکن، نقدینگی و ترکیب آن و کارکرد نظام بانکی، ارز، بهره، قاچاق، فساد، انحصارات و زدوبندها با جزئیات وارد شوند و تحلیل‌های واقعی‌تري ارائه دهند و بیشتر به اقتصاد بپردازند تا حاشیه‌های تزیینی و بحث‌های نامرتبط.

با نقدینگی مدام در حال رشد و تمایل شدید آن به شبه‌پول در شش سال گذشته، با کارسازی صرافی‌ها برای خروج ارز از کشور و فرار شدید سرمایه، و برای قاچاق با سهم بالای فعالیت‌های دلالی و سوداگر (که بعد از برنامه‌های تعدیل سهم آنها ده‌ها برابر شده است)، با واردات مواد اولیه، کالاهای واسطه‌ای، سرمایه‌ای و کالاهای اساسی از کل واردات و سهم بالای صادرات مواد اولیه و محصولات خام و اولیه از کل صادرات، نمی‌شود تناسب ساده بست و رهنمود سیاستی داد؛ آن‌هم تناسب ناصحیح.

 دولت محترم باید و مجبور است که از طریق مقام پولی، جریان نقدینگی را زیر ذره‌بین داشته و هر دلار معاملات صرافی‌ها را زیر نظر داشته باشد. ارز صادرات غیرنفتی را به‌طور تمام و کمال تحویل بگیرد (البته با قیمت روز) و در حوزه اقتصاد ارز تا وقتی بازار عمیق به معنی ساده نظری آن در اقتصاد شکل نگرفته است و سوداگری و قاچاق و منفعت‌طلبی‌های نابجا وجود دارد، آن را مدیریت و تدبیر کند. ما اگر فنر تقویت‌شده ارز – تورم را از کار نیندازیم، اقتصادمان روزبه‌روز ضعیف‌تر می‌شود و با فربه‌کردن سوداگران و تاجران انحصاری صاحبان انبارهای کالاهای وارداتی و بدون دستیابی به توسعه و تعادل (و حتی دورترشدن از آن) نمی‌توان از مردم توقع داشت که نسبت به فقیرترشدن خود نگران نباشند.

 

ناتوانی بانک مرکزی در انتقال حوالجات ارزی: رییس انجمن صنفی کارفرمایی سکه و صرافان تهران با بیان اینکه بانک مرکزی و صرافی بانک ها به دلیل تحریم قادر به انتقال حوالجات ارزی نیستند، ادامه داد: طی یک هفته گذشته به دلیل توقف عرضه ارز توسط صرافی ها با انباشت حوالجات ارزی در دوبی مواجه شده ایم و در صورت ادامه این روند واردات کالا با مشکل مواجه می شویم. نظام بانکی ایران تحریم است و بانک های کشور قادر به انتقال حوالجات ارزی نیستند. با این وجود بانک مرکزی طی اطلاعیه ای عرضه ارز به صرافی را متوقف کرده است.  مسعودی رییس انجمن صنفی کارفرمایی سکه و صرافان تهران با اشاره به نقش صرافی های در دور زدن تحریم ها به پول نیوز می گوید: صرافی های برای انتقال حوالجات ارزی اقدام به تاسیس شرکت‌های سوری خارجی در کشورهای همسایه می کردند تا از این طریق بتواند حواله ارزی را به داخل کشور منتقل کنند. تنها دارایی ارزی دولت مربوط به ارز حاصل از پتروشیمی هاست که انتقال آن هم توسط صرافی ها انجام می شود. در چنین شرایطی مشخص نیست که دولت با توقف عرضه ارز به صرافی ها چه هدفی را دنبال می کند.

او با بیان اینکه بانک مرکزی و صرافی بانک ها به دلیل تحریم قادر به انتقال حوالجات ارزی نیستند، ادامه داد: طی یک هفته گذشته به دلیل توقف عرضه ارز توسط صرافی‌ها با انباشت حوالجات ارزی در دوبی مواجه شده ایم و در صورت ادامه این روند واردات کالا با مشکل مواجه می شویم. او در پاسخ به این سوال که آیا از پس در صرافی ها فقط سکه عرضه می شود، گفت: در حال حاضر بسیاری از صرافی های کشور فقط مجوز عرضه ارز را دارند و اجازه فروش سکه را ندارند. عرضه سکه از طریق صرافی تنها با دریافت مجوز از اتحادیه مربوطه امکان پذیر است و معلوم نیست که در صورت اجرایی شدن مصوبه بانک مرکزی صرافی ها قرار است چکار کنند.

 تصمیم غیر قانونی بانک مرکزی: رییس انجمن صنفی کارفرمایی سکه و صرافان تهران با بیان اینکه دولت هیچ هماهنگی با صرافی ها در رابطه با مصوبه های ارزی نداشته است، ادامه داد: بر اساس مصوبه شورای پول و اعتبار صرافی‌های نوع اول باید سرمایه خود را به ۵ میلیارد تومان و صرافی‌های نوع دوم به ۲۰ میلیارد تومان افزایش می دادند تا امکان فعالیت داشته باشند. طبق قانون صرافی های نوع اول تنها مجاز به خرید و فروش نقدی ارز (غیر الکترونیک) و مسکوکات طلا و نقره هستند و مجاز به انجام سایر معاملات ارزی نیستند. این حال صرافی های نوع دوم همانند بانک ها مجاز به صدور حواله های ارزی و مجهز به سوئیفت هستند.

مسعودی تاکید کرد: نحوه و نوع فعالیت صرافی ها طبق قانون تعریف مشخصی دارد. نمی‌توان به یکباره نوع فعالیت را عوض یا آن را متوقف کرد. این کار بانک مرکزی به نظر غیر قانونی است. بر همین اساس در حال بررسی ابعاد حقوقی تصمیم‌های بانک مرکزی هستیم و بعد از مشخص شدن دقیق آن نسبت به آن واکنش نشان خواهیم داد.

در امتداد برجام: یک روزنامه آمریکایی با اشاره به دیدار قریب الوقوع مقامات اروپایی با رئیس جمهوری این کشور نوشته: سرنوشت برجام به نتایج مذاکرات این مقامات بستگی دارد.و اما فدریکا موگرینی مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا پیش از نشست روز دوشنبه (امروز) در لوگزامبورگ گفته که انتظار حمایت کامل از توافق با ایران را دارد و همچنین اتحادیه اروپا سعی می‌کند تا از ادامه اجرای برجام اطمینان حاصل کند.  مسئولیت سیاست خارجی اتحادیه اروپا گفته پیش از ضرب الاجل ۱۲ می برای تصمیم‌گیری دولت آمریکا درباره سرنوشت توافق هسته‌ای ایران و گروه ۱+۵، با آمریکایی‌ها گفت‌وگوهایی خواهند داشت و سعی می‌کنند هرآنچه می‌توانند برای اجرای کامل برجام انجام دهند. وی افزود که ایران کاملا به تعهداتش در برجام پایبند بوده و اروپا باور دارد که باید برجام باقی بماند و اروپا بدان پایبند است. فدریکا موگرینی همچنین گفت انتظار ندارد در جلسه امروز تصمیمی درباره تحریم علیه ایران اتخاذ شود. وی همچنین ضمن اشاره به مسئله سوریه گفته که روز گذشته با استفان دی میستورا فرستادۀ ویژۀ سازمان ملل متحد به سوریه صحبت کرده است و افزود نیاز است فرآیند سیاسی سازمان ملل درباره سوریه اجرا شود. موگرینی گفت هفته آینده درباره مذاکرات سیاسی سوریه صحبت‌هایی خواهند داشت و باید شرایط برای گفت‌وگوهای معنادار و ورود دولت سوریه به این مذاکرات فراهم شود.  «ما موضع خود را درباره سوریه و استفاده از تسلیحات شیمیایی دوباره تکرار می‌کنیم، لازم است فرآیند صلح سازمان ملل از سر گرفته شود». وی افزود، اتحادیه اروپا آماده است سوریه را دوباره بازسازی کند.

در گروه ساختمانی: بازار مسکن تهران در اسفندماه دچار سکته ماهیانه شد. چرا که در این ماه به دلیل جهش یک‌باره قیمت ارز، شاهد کوچ سرمایه های غیرمصرفی به بازارهای طلا و ارز بودیم که باعث افت ۳۳ درصدی معاملات نسبت به ماه قبل بود. همچنین خرید و فروش مسکن در اسفندماه نسبت به میانگین سال ۱۳۹۶ بالغ بر ۱۱.۳ درصد کاهش یافت.  و سهم واحدهای قدیمی ساز از کل معاملات، مجموعا ۵۵.۸ درصد افزایش یافت که نشان می‌دهد قیمت مسکن که از اوایل سال ۱۳۹۵ به کف نزدیک شده بود مجددا دچار حباب شده است.

در گروه پتروشیمی: در معاملات امروز بورس کالای پتروشیمی، شاهد خرید چند برابر عرضه روی محصولات پتروشیمی (بورس کالا) در دامنه قیمتی 10% بالاتر از قیمت پایه بودیم. قیمت پایه برخلاف هفته های گذشته با دلار 4200 تومانی توسط بازرگانی پتروشیمی ابلاغ شده است.

پیش بینی بازار سه شنبه 28  فروردین 97 : با اعلام نرخ 4200 تومانی برای دلار از سوی دولت، چنان فشار کم سابقه ای بر پیکر صادرکنندگان و شرکتهای دلاری وارد شده که در بورس تهران و اقتصاد ایران اگر بی سابقه نبوده، ولی کم سابقه بوده است. چرا که منبعد و بعد از الزامات جدید دولت، شرکتهای صادرات محور قادر به فروش منابع ارزی خود به نرخ بازار آزاد( دلار 6000 تومانی) نیستند و باید دلارهای خود را به نرخ 4200 تومانی به حساب بانکهای دولتی و یا واردکنندگان ویژه، تحویل دهند. امری که هر چند اسباب کنترل و کاهش قیمت ارزها در بازار را موجب خواهد شد ولی رانت و امتیاز ویژه ای را نصیب عده ای خاص و واردکنندگانی خاص، نصیب خواهد کرد. بهرحال این تغییر سیاست دولت، ضربه مهلکی بر بورس تهران وارد ساخت بطوریکه همه روزه شاهد افت سطح عمومی قیمتها و شاخصها هستیم و رکود سنگینی بر فضای بازار سرمایه گسترده شده است. این در حالیست که اوضاع بازار طلا و ارز قاچاق، داغ و شیرین است و صرافانی که پیش از این دلارهای خود را با کمیسیون 10 تومانی خرید و فروش می کردند( بطور مثال: در مهر و آبان ماه گذشته دلار  را 4000 تومان خریده و 4010 تومان می فروختند)، اینک با کمیسیون و تفاوت نرخ 200 تومانی! انجام می دهند بطوریکه گزارشات میدانی خبرنگاران و فعالان بازار ارز حاکی از این است که قیمت خرید هر دلار قاچاق توسط صرافی های فعال، در محدوده قیمتی 5400 تومانی و بهای فروش آن به مشتریان آشنا و توصیه شده، به قیمت 5600 تومانی صورت می گیرد. لذا بهار خوش یُمن صرافان غیر مجاز و (مجاز وارد به کار) فرا رسیده و این صنف خوش اقبال، سرمست از  این تفاضل قیمت باورنکردنی، روزهای خوبی را تجربه می کنند.

حافظ عزیزی نقش

کارگزاری  اردیبهشت ایرانیان

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر: