• کد خبر: ۲۱۴۹۲
  • تعداد بازدید: ۳۳۴

چرا تعطیلی معاملات آتی یک اشتباه دیگر است؟

وضعیت بازار ارز و جهش قیمتی آن را باید برآیندی از دو جریان دانست نخست واقعیتهای غیر قابل اجتناب و دوم اشتباهات اجرایی.

همایون دارابی – کارشناس بازار سرمایه

در این مطلب قصد داریم بخشی از واقعیتها و اشتباهات را از دید یک ناظر سوم بررسی کنیم و در یابیم آنچه صورت گرفته است همانند سال 90و 91 براساس یک جریان تکرار شونده رخ داده است

واقعیتها

1-در جریان انتخابات ریاست جمهوری سطح توقع عمومی و انتظارات از دولت افزایش یافته و دولت نتوانست در معرفی کابینه تغییراتی جدی را ایجاد کند در این شرایط مانور محدود دولت در کاهش نرخ بهره بدون ایجاد زمینه های دیگر برای سرمایه گذاری بخصوص هدایت نقدینگی به سمت بخشهای مولد در بازار اولیه و ثانویه سرمایه موجب بلاتکلیفی نقدینگی شد.

2-سیاست دولت در 4سال اول در مهار تورم براساس نرخ بهره صرف موجب افزایش نقدینگی به رقم وحشتناک سه برابری شده است در این شرایط سرکوب نرخ ارز و عدم اصلاح آن متناسب با تورم به همراه ولخرجی آشکار در هزینه کرد دلارهای برجامی که موجب کسری تراز تجاری شده بود انگیزه های اقتصادی لازم برای جهش ارزی را فراهم آورد.

3-برخلاف دوره نخست ،در دور دوم در سیاست خارجی در حاشیه قرار گرفته است این امر موجب شد تا یک جنگ ارزی خونین در ورای مرزها آغاز گردد این جنگ با دستگیری ضراب،معاون هالک بانک و صدرهاشمی نمود رسانه ای یافته است در همین حال برخورد اشتباه با مساله رفراندوم در کردستان عراق که موجب برهم خوردن مسیر اربیل در تامین ارز و همچنین مشکلات تشدید شونده با امارات متحده وضعیت پیچیده ای را به همراه آورد در این میان تغییر سیاستهای چین نیز موجب شد تا بیش از پیش کلاف ارزی پیچیده شده و همه چیز برای یک تلاطم فراهم شود.

اشتباهات

1-با شروع حرکت ارز دولت در موقعیت مدافع قرار گرفت این امر در شرایطی رخ داد که در سالهای 90و 91نیز این اشتباه رخ داده وفروش گسترده ارز تنها به تخلیه ذخایر ارزی منجر شد.موضع گیریهای سنتی در مقام دفاع از نرخهای غیر واقعی ارز اولین اشتباه بود در شروع جهش ارزی همه می دانستند اولا به لحاظ اقتصادی ارز نیازمند اصلاح قیمتی است. این اصلاح که می توانست به اقتصاد کمک کند و صادرات غیر نفتی را تشویق کرده و مانع از قاچاق گسترده کالا شود نادیده گرفته شده و تلاش شد تا با تزریق ارز مانع از رشد قیمت آن شود.

2-از آنجایی که به دلیل عدم وجود بورس ارز و ساختار پیشرفته کنترلی بازار ارز ،تزریق خیابانی در دستور کار قرار گرفت ازدحام مردم و سود آنها ناشی از خرید ارز موجهای تقاضا را تحریک کرد

3-در حالی که نرخ ارز در دبی به سمت بالا فشرده می شد تلاش برای کنترل آن در تهران به ایجاد فرصت آربیتراژی خرد کننده ای در بین دلار –یورو-درهم در تهران و دبی و هرات و اربیل منجر شد این فرصتهای باد آورده نقدینگی سنگینی را تحریک و وارد بازار کرد.

4-برخورد قهری با بازار غیر رسمی دلار به آشفتگی بیشتر منجر شد پس آن تزریق ارز ارزان در صفها دامنه تحریک عمومی را به شهرستانها کشاند امری که افزایش نرخ بهره کمترین تاثیر را در مهار آن داشته و به سرعت بازار واکنش نشان داد و این افزایش نرخ بهره را به بی ثباتی بازار پول تعبیر شد.در این میان افت بورس با بازگشایی نمادهای بانکی و زیان سنگین سرمایه گذاران موجب شد تا ارز و سکه به عنوان تنها بازار با بازدهی مثبت تلقی گردد.

5-با اعلام پیش فروش سکه به صورت قطعی و ایجاد یک فرصت آربیتراژی دیگر بازار آتی سکه تحریک شد.خریداران سکه به قیمت 1.4میلیون تومان در بانک ملی با اتخاذ موقعیت فروش در معاملات آتی سود نزدیک به  400تومانی را برای 6ماهه –با تعدیل آن با هزینه مالی- برای خود ایجاد کردند این امر حجم معاملات آتی را نیز بالا برد.

6-با انتشار نامه وزیر صنعت و معدن در مورد پیشنهاد فروش فلزات در بورس کالا با ارز مبادله ای ضربه ای دیگر به بورس و تولید خورده و بیش از پیش بازار به سمت طلا گرایش یافت تا همه چیز دچار هیجان شود

در این شرایط توقف معاملات آتی نه تنها موجب بی اعتمادی به ساختار بازار سرمایه می شود.چرا که معاملات بورسها حتی در بدترین شرایط سیاسی و جنگی نیز نباید متوقف گردد بلکه با جلوگیری از حرکت آزاد این بازار، نقدینگی بیش از پیش راهی بازار فیزیکی شده و خود بر ابهامات اضافه می کند این امر در سالهای 90-91تجربه شده و نتایج آن دیده شده است.

در حال حاضر می بایست درک کرد که تغییرات بازار ارز ناشی از دلایل واقعی اقتصادی-سیاسی بوده و امکان نگاه داشت ارز در سطوح قبلی در شرایط فعلی امکان پذیر نبود.درک این امر می تواند به اتخاذ تصمیمات درست در مهار جهش احساسی بازار ارز کمک کند و در نخستین گام باید از تکرار آنچه در گذشته صورت گرفته است خودداری شود .نقدینگی داخلی و مشکلات خارجی و نبود بازار های شفاف اینک ریشه تحولات بازار ارز و طلاست و می بایست برای آنها راه حلی اندیشیده شود در این صورت بازار به خودی خود کنترل خواهد شد.

نظرات
نظر خود را بیان کنید
نام:
ایمیل:
خبر ویژه
آخرین اخبار
پربیننده ترین خبرها